De Waterfall-methodiek is een klassieke projectaanpak waarbij je in duidelijke, opeenvolgende stappen werkt naar een vooraf gedefinieerd eindresultaat. Elke fase wordt pas afgerond als de vorige compleet is. Dat maakt Waterfall geschikt voor projecten met een helder doel, een stabiele context en weinig ruimte voor tussentijdse bijsturing.
Waterfall is vooral effectief wanneer je van tevoren precies weet wat er moet gebeuren, er weinig onzekerheid is en er een sterke behoefte is aan planning, controle en documentatie.

Kenmerken van Waterfall
- Lineaire aanpak: je werkt van begin tot eind via vaste stappen.
- Volledige specificatie vooraf: alle eisen en ontwerpen zijn bij aanvang duidelijk.
- Sterke focus op planning: budget, tijd en scope worden strak bewaakt.
- Beperkte feedbackmomenten: tussentijdse bijsturing is lastig.
- Heldere documentatie: elke fase heeft zijn eigen documentatie- en reviewmoment.
Wanneer gebruik je Waterfall?
Wanneer wel:
- Als het eindproduct volledig vooraf bekend is
- Bij infrastructuur-, bouw-, of technische implementatieprojecten
- Wanneer veel onderdelen afhankelijk zijn van elkaar en in een vaste volgorde moeten
- Als de klant vooraf betrokken is, maar niet tijdens het project
Wanneer niet:
- Bij projecten met veel onzekerheid of veranderende eisen
- Als tussentijdse feedback cruciaal is voor succes
- In multidisciplinaire teams die liever iteratief werken
- Bij kort cyclische softwareontwikkeling of innovatieprojecten

Voor- en nadelen van Waterfall
Voordelen
- Helder en voorspelbaar proces
- Sterk in projecten met vaste deadlines en deliverables
- Geschikt voor rapportage en verantwoording
- Goed in te plannen en te begroten
Nadelen
- Weinig ruimte voor verandering
- Late zichtbaarheid van mismatches
- Minder samenwerking met eindgebruikers
- Gebrekkige aanpassing aan nieuwe inzichten tijdens de uitvoering
Hoe past Waterfall bij jouw project?
Waterfall past het beste in het heldere kwadrant van de Stacey-matrix. Zowel het ‘wat’ als het ‘hoe’ van het project zijn in dat geval duidelijk. Dit maakt Waterfall ideaal voor projecten waar vooraf stabiliteit en voorspelbaarheid gewenst zijn en tussentijdse bijsturing niet nodig is.

Waterfall is ideaal voor projecten met een helder begin en eind, maar niet elk project laat zich zo strak plannen. Bevind je project zich volgens de Stacey-Matrix in een meer veranderlijke of onzekere omgeving? Dan biedt Agile de wendbaarheid die nodig is. Is er juist behoefte aan gestructureerde controle met duidelijke rollen en besluitmomenten? Overweeg dan de Prince2-methodiek.
Twijfel je of Waterfall bij jouw project past?
Doe de Stacey-Matrix test en krijg een onderbouwd advies.